نفر مسيحى و يك نفر يهود كه شخص اخير احتمال دارد سمت ترجمانى را دارا بود بسفارت نزد هارون گسيل داشت كه تسهيل وسايل آسايش زائرين مسيح و دستيابى بقبر مقدس و نيز افتتاح باب تجارت و بازرگانى را از مقام خلافت تقاضا نمايد . خليفه هدايائى در مقابل كه براى شارلمان فرستاد از جمله يكى فيل بوده است كه آن در مدت چندين قرن اول دفعه‌ايست كه در اروپاى غربى ديده مىشود « 1 » . بارى برحسب دستور خليفه اسقف بزرگ بيت المقدس كليدهاى مزار شريف را براى شارلمان فرستاد و نيز در تعقيب تقاضاى نمايندگان فرنگ هارون نه فقط از زائرين غربى حمايت كرده و منظور آنها را تأمين نمود بلكه مسافرخانه‌اى هم براى پذيرائى و آسايش آنها دستور داد بنا كردند و اين خود گواه صادقى است بر وسعت نظر و آزاديخواهى اين خليفه . از منابع چينى مستفاد مىشود كه هيئتى بسفارت از جانب هارون بدربار امپراطور چين فرستاده شده ، ليكن اعزام هيئت مزبور بطور تصادف و اتفاق بوده است ، زيرا وقايع نگاران عرب كه خوش داشتند عظمت و جلال دربار خلافت و تعداد دانشمندان و فقيهان و نيز شاعران و اديبان و ديگر صاحبان فضل و هنر را گزارش دهند كه در آنجا مانند پروانه دور شمع گرد آمده و عصرى را تشكيل داده بودند كه آن در دورهء مأمون باوج كمال رسيد متعرض اين فقره نشده و در اين باب چيزى ننوشته‌اند . از سخا و جود افزون از حد هارون مىنويسند بيك شاعرى در ازاء غزلى كه گفته بود پنجهزار سكهء طلا و ده دختر مملوكهء يونانى و يك اسب و يك دست لباس فاخرى كه براى رفتن بدربار مىپوشيدند انعام داد . هرچند دادن يك چنين پاداش عظيمى بيك نفر شاعر در خور اين خليفه و شايستهء مقام وى بوده اما او تا اندازه‌اى در اين گونه موارد از پدرش مهدى تقليد ميكرد . سيد حسنى ديلم 176 هجرى ( 792 ) قضيهء يحيى از اولاد حسن بن على و طرز رفتار هارون با او نشان مىدهد كه اين خليفه با همهء سجاياى اخلاقى از وصمت خدعه و غدرى كه در خاندان او وجود داشت خالى و مبرا نبود . توضيح اينكه يحيى يكى از

--> ( 1 ) - تأثير عميقى كه اين جانور كوه پيكر در اروپا بخشيده از اينجا معلوم مىشود كه جسد شارلمان را كه در اكس لاشپل دفن كردند در پارچه‌اى از ابريشم پيچيدند كه با تصاوير و نقوشى از فيل تزيين كرده بودند ( مؤلف ) .